Joods denken

  UP-DATE'S -- Hier vindt U de recente wijzigingen, toevoegingen en actuele publicaties

 

 

 

 

 

Start
English
עברית
EspaŮol
Wie zijn wij?
Activiteiten
Shabbath in Susya
Thora
Tenach
Emuna
Mitswot
Het Joodse vragertje
Messias
Beth HaMikdash
Joods denken
Jodendom
Kabbalah
ISRAEL
Zionisme
Aliyah
Gebeden
Zmirot
Citaten
Links
Noachidisch
Lectuur

 

 

 

aangepast 15-07-2010

Op deze pagina worden enkele basis gedachten uit het Joods denken behandeld. Hoe wordt er binnen het Jodendom over bepaalde zaken gedacht. Zaken als het Mensbeeld, de Eenheid van G'd, Joodse traditie, Mondelinge Thora. Dit artikel is speciaal geschikt voor mensen met een Christelijke achtergrond die zich willen verdiepen in het 'Joods denken'.

 

 

De 13 geloofsprincipes  van het Jodendom

Wereldbeeld vanuit het Joods denken.

Het Mensbeeld vanuit het Joods denken.

Taak van de Mens.

Leven volgens de Thora.

IsraŽl, getuige van de Eeuwige.

Oorzaak antisemitisme.

De eenheid van G'd binnen het Joods denken.

De Thora.

Eretz IsraŽl

De Shabbat

Video's m.b.t. Jodendom

 

 

 

 

HET JOODSE DENKEN

 

De Kitsur Shoelchan Aruch begint met wat koning David in Psalm 16:8 schrijft "Steeds houd ik de Eeuwige voor ogen".

 

Dit is de grondregel van de Thora en het principe waar alle leefregels, alle mitswot, uit voortkomen. Het is een invulling daaraan geven. De leefregels zijn een invulling van een levenshouding waarbij de Eeuwige 'steeds voor ogen' wordt gehouden. Wanneer iemand beseft te leven in aanwezigheid, de grote Koning, de Eeuwige, die met Zijn heerlijkheid de aarde vervuld zal hij zijn leven daar naar invullen. Dat is eigenlijk leven volgens de Thora en leven vanuit het Joods denken.

 

Natuurlijk is dat onlosmakelijk verbonden aan het geloven van en in de Eeuwige. Het Jodendom is ontstaan bij Avraham uit Ur. De Thora was nog 'in de Hemel' en nog niet gegeven. Toch was en is Avraham de stamvader van het Joodse volk. Hij was een 'vriend' van de Eeuwige omdat hij (in) Hem geloofde en Hem gehoorzaamde. Het doen van de geboden van de Eeuwige is onlosmakelijk verbonden met het geloof in de Eeuwige.

 

 

De 13 grondslagen, geloofsprincipes van het Jodendom

 

Een groot verschil tussen Jodendom en het Christendom is dat het Jodendom geen dogma's kent. Wel heeft het een aantal grondslagen die (op de Eenheid van G'd na) bediscussieerbaar zijn. De 13 belangrijkste grondslagen van het Jodendom*, zijn opgesteld door de RAMBAM, dat is Rabbijn Moshe ben Maimon, oftewel Maimonides. Ze zijn:

1. Ik geloof met een volkomen geloof dat Gíd de enige schepper en leider is van al wat geschapen is en tot stand kwam, komt en komen zal.

2. Ik geloof met een volkomen geloof dat Gíd een absolute unieke eenheid is, onvergelijkelijk met welke eenheid ook; dat alleen Hij de Gíd is, die er was, er is, en er altijd zijn zal.

3. Ik geloof met een volkomen geloof dat Hij niet lichamelijk is, Hij geen lichamelijke functies bezit en dat van Hem generlei voorstelling mogelijk is.

4. Ik geloof met een volkomen geloof dat Hij de eerste en de laatste is.

5. Ik geloof met een volkomen geloof dat men alleen tot Hem zijn gebed mag richten en dat men dit niet tot een ander mag doen.

6. Ik geloof met een volkomen geloof dat al wat de profeten verkondigd hebben waar is.

7. Ik geloof met een volkomen geloof dat Moshť, onze leraar, de ware profeet was, die nooit zijn weerga heeft gehad of zal hebben.

8. Ik geloof met een volkomen geloof dat heel de Thora, zoals we die nu bezitten, door Gíd aan Moshť gegeven is.

9. Ik geloof met een volkomen geloof dat deze Thora onveranderlijk is, dat er geen andere bestaat, die van Gíd afkomstig is.

10. Ik geloof met een volkomen geloof dat Gíd de handelingen en de gedachten van de mens kent.

11. Ik geloof met een volkomen geloof dat Hij beloont die Zijn geboden nakomen en straft die Zijn geboden overtreden.

12. Ik geloof met een volkomen geloof dat de Messiach zeker zal komen en al kan hij ook lang uitblijven, verwacht ik iedere dag zijn komst.

13. Ik geloof met een volkomen geloof dat er een herleving der doden zal zijn op een tijd dat de schepper, wiens Naam geprezen is en in wiens faam zo hoog en voor altijd verheven is, het wil

Op Uw hulp hoop ik Eeuwige (Gen. 49:18). Ik hoop, Eeuwige op Uw hulp. Eeuwige, op Uw hulp hoop ik.

 

 

 

Wereldbeeld vanuit het Joods denken.

 

G'd heeft de wereld goed gemaakt. G'd is goed en doet goed. Het scheppen van de wereld was een daad van liefde, Ps 145:9 'De Eeuwige is voor allen goed, en zijn liefde rust op al zijn werken.'. De wereld is goed geschapen voor Zijn doeleinden. Het doel dat we geschapen zijn is om dichtbij G'd te komen. Om Hem te vrezen en te kennen. G'd heeft de wereld geschapen om er goed aan te doen. Het goede dat G'd aan de wereld geeft is Hem zelf, Zijn aanwezigheid. G'd heeft een goed plan voor de wereld. De uitdrukking van dat plan is de Thora. (Spr. 4:3 'want ik geef u goede leer') Het is een blauwdruk voor de hele schepping. G'd laat in de Thora zien dat schepping een uitdrukking is van Zijn goedheid. G'd heeft de wereld geschapen om deze goede dingen te geven. De kern van het goede bestaat daarin om in de aanwezigheid van G'd te zijn (Ps 73:28 'maar mij aangaande, het is mij goed nabij G'd te zijn').

 

 

Het Mensbeeld vanuit het Joods denken.

 

De Mens is geschapen naar G'ds beeld. De mens is goed geschapen (Pred. 7:29 'Alleen, zie toch: ik heb ontdekt, dat God de mensen recht (goed) gemaakt heeft'. De mens is uniek. De mens heeft een ziel. Die ziel zit in zijn hersenen. Het zijn niet zijn hersenen want dieren hebben ook hersenen. De ziel van de mens bestaat daarin dat hij de mogelijkheid heeft om te kiezen. Dieren kunnen dat niet. Een dier heeft een instinct dat door G'd geschapen is. Daarom als een dier handelt naar zijn instinct zingt hij als het ware iedere keer een lied voor G'd. Hij handelt op de manier zoals hij geschapen is naar zijn aard.

 

Een mens kan kiezen tussen goed en kwaad. Als hij vanuit zijn vrije wil kiest voor het kwaad dan is hij erger geworden als een dier. Iemand die zegt het kwade niet te kunnen laten is lager gekomen als een dier. Vanuit zijn wil kan de mens kiezen het goede te doen. Door dat hij een keus heeft tussen goed en kwaad is het goede, als hij dat doet, beter dan als hij die keus niet had.

 

Toen Adam werd geschapen had hij het kwade, de kwade neiging  (de Jetzer hara) niet in zich. Hij kon wel de waarheid van leugen onderscheiden. Het kwade kwam van buitenaf niet van binnenuit. Het was niet in hem.

 

De Zohar leert dat Adam ervoor koos om ongehoorzaam te zijn (en van de vrucht te eten) omdat hij op die manier naast het goede ook het kwade in zich zou hebben, de drang om goed en kwaad te doen, om dan vanuit die toestand niet voor het kwade maar voor het goede te kiezen. Het goede is dan van betere kwaliteit. Immers de kwade neiging moet overwonnen worden om het goede te doen. Voorheen hoefde hij die kwade neiging niet te overwinnen. Het goede heeft hij dan zelf bewerkstelligd. Het goede is niet het goede van een ander.

 

Zonder vrije wil of kwade neiging (Jetzer Hara) is iemand als een dode, zo leert Rabbijn Nachman, die de wereld al heeft verlaten en op een plaats is waar geen (proces van) bekering naar G'd meer is.

 

Onze Rav Avi Rowe legde het uit aan de hand van een voorbeeld uit: Iemand kan voor niets onbeperkt vruchten eten van iemand anders. Als hij dan zelf een appelboom plant en die bewerkt en er uiteindelijk de vruchten ervan oogst  zal hij meer genieten van deze vruchten dan van de vruchten die hij voor niets van een ander kan krijgen. Zijn vruchten zijn het werk van zijn handen. Vanuit die gedachte koos Adam om niet naar G'd te luisteren. Uiteindelijk was het G'ds bedoeling dat de mens vanuit zijn vrije keus voor het goede kon gaan kiezen maar dit was niet het moment dat G'd dat wilde.

 

Een mens is goed geschapen. Alleen een mens kan tegen het slechte ingaan. Een mens kan goed doen en heersen over zijn kwade neiging (Gen. 4:7 ďligt de zonde als een belager aan de deur, wiens begeerte naar u uitgaat, doch over wie gij moet heersenĒ). Een mens is op zich goed. Hij wordt goed geboren. Hij is naar het beeld van G'd geschapen, zoon, dochter van G'd. G'd is zijn/haar Vader. Een baby is daarom dan nog puur, zonder zonde. (Tussen haakjes: Erfzonde is geen Joods begrip. Dat begrip komt niet uit de Bijbel). Een kindergebed bijvoorbeeld is vanwege dat feit zo krachtig. (Natuurlijk is ook het gebed van een Tsadik krachtig. Daarom laten mensen, bijvoorbeeld bij ziekte, een Tsadik voor zich bidden. G'd luistert omdat Hij ziet dat de Tsadik pijn heeft doordat hij de zieke ziet.

 

De mens is goed gemaakt door G'd. Goed doen hoort bij hem. Dat komt omdat hij naar G'ds beeld is geschapen. Vanuit het Joods verbeter je de mens, die een fout heeft gemaakt niet door hem in een gevangenis te stoppen en hem af te zonderen maar door hem leren goed te doen. Door hem in een goede plaats te brengen waar hij geld verdient om de schade te herstellen en ook nog eens de goede manier van leven leert op die plaats. Het slechte komt omdat de mens niet nadenkt over wat hij doet en niet weet hoe hij goed moet doen. Als de mens leert nadenken en hij wordt in een goede omgeving gezet leert hij om goed te gaan doen.

 

 

Geloof in Gíd.

 

De eerste opdracht die de mens heeft is te geloven in Gíd, te erkennen dat Hij de enige echte Gíd is, de Schepper van alle dingen en dat alles aan Hem is onderworpen en zich te onthouden van het aanbidden van afgoden. De mens heeft geen middelaar nodig om contact met G'd te hebben zoals het Christendom beweert. Ook is de mens niet afhankelijk van de getuigenissen van een enkele persoon zoals dat is in het Christendom, Mormoonisme en binnen de Islam en veel andere religies. Het hele volk (waarvan het aantal mannen 600.000) hoorden hoe G'd Zijn Thora gaf bij de Sinai.

 

 

Taak van de Mens.

 

De eerste opdracht die een mens dan heeft is om, vanuit zijn vrije wil, mens te zijn, mens zoals G'd dat bedoeld heeft. Dat wil zeggen dat hij niet voor het kwade maar voor het goede kiest. Het kiezen voor het goede i.t.t. het kwade wordt verwoord in de zeven Noachidische geboden. Het ergste kwaad dat er is, is het ontkennen van G'd.

 

Doordat de Eeuwige de mens de opdracht geeft Zijn instructies op te volgen, zijn we instrumenten en partners van G'd om de schepping te vervolmaken. De mens is dus een wezenlijk onderdeel om G'd in deze wereld te laten zien. Het doel van de schepping van de mens, zo staat er in de Talmud is dat hij G'd vreest en en Zijn geboden onderhoudt.

 

 

Leven volgens de Thora.

 

Een stap verder is het leven volgens de instructies van de Thora. De mens is gemaakt door G'd met de uiteindelijke bedoeling voor G'd, volgens de regels van G'd (de Thora) te leven. Natuurlijk is ook dit gebaseerd op geloof in Gíd, de Gíd van IsraŽl die IsraŽl uit Egypte bevrijd heeft en die het land IsraŽl als eeuwige erfenis heeft gegeven. Op de pagina Emuna wordt er verder op ingegaan. De Thora, door de Eeuwige aan IsraŽl toevertrouwd, is een Ďcodeboekí om G'd in heel de schepping te vinden. Alles is door G'd geschapen. Ook al het materiŽle. Door de instructies van de Thora te volgen wordt het materiŽle en het spirituele met elkaar verbonden. Veel van de instructies van de Thora gaan over materiŽle dingen. Door de instructies van de Thora op die materiele dingen toe te passen wordt het materiŽle en het geestelijke met elkaar verbonden. Het materiŽle wordt gewijd (in plaats dat het gewoon blijft). De Thora is bedoeld om de mens te verheffen.

 

Een IsraŽliet heeft de opdracht volop in de wereld te staan en daar, door de Thora te onderhouden,  in het materiŽle het G'ddelijke te laten zien (dit i.t.t. het christendom die juist zegt weg te gaan van het materiŽle (de gedachte leeft er wel dat je pas echt geestelijk bent als je full-time in een bediening/ambt werkzaam bent).

 

 

IsraŽl, getuige van de Eeuwige.

 

IsraŽl, de Joden laten het G'ddelijke in de wereld zien.  Het volk IsraŽl bestaat dankzij G'd, Sarah had Ďgeen baarmoederí en Avraham was 100 jaar oud. Het geplaagde, vervolgde volk is het enige wat er door  de eeuwen heen is blijven bestaan. De grote rijken die hen vervolgden zijn verdwenen; Het Romeinse rijk, het Perzische Rijk, het Griekse rijk enz. enz.. Dat IsraŽl is blijven bestaan is een wonder en Ďbewijstí het bestaan van G'd. Daarom  herinnert IsraŽl de wereld er constant aan dat G'd er is waar je rekening mee moet houden. Dat je in deze wereld niet je eigen gang kunt gaan. Niet alleen de religieuze Joden dragen Ďdie boodschap uití.

 

 

Oorzaak antisemitisme.

 

Het hele volk draagt, door haar bestaan, de boodschap uit dat G'd bestaat en daarmee de boodschap dat je in deze wereld niet je eigen gang kunt gaan. De wereld die daar niet aan herinnerd wil worden heeft een hekel aan IsraŽl. Dit gegeven is de diepste oorzaak van antisemitisme. Die wereld heeft niet alleen een hekel aan religieuze, Thoragetrouwe, Joden maar aan alle. Aanpassen aan de omgeving om minder opvallend te zijn werkt juist averechts. Hitler schreef in 'Mein Kampf' dat hij de meeste hekel had aan Joden die zich aan hun omgeving wilden aanpassen.

 

IsraŽl, de Joden laten het G'ddelijke in de wereld zien. Daarmee is IsraŽl een koninkrijk van priesters. Voor de wereld zijn ze een voorbeeld hoe er geleefd moet worden.

 

 

De eenheid van G'd binnen het Joods denken.

 

Daarin zit veel meer in dan dat G'd ťťn is. Er zit in dat Hij niet te vatten is met ons begrip dat aan deze tijd is gebonden. We zullen het nooit kunnen vatten. Ook al zouden we, als mensen het willen, we zouden het niet kunnen omdat we daar simpelweg te beperkt voor zijn.

 

Voorbeeld als je nadenkt over G'ds gedachten. Gedachten hebben normaal zijn oorsprong in informatie die van buitenaf komt. Bij G'd komt er geen informatie van buitenaf. Alleen van binnenuit. G'd is immers de schepper van alles. Hoe dat dan is, is met je menselijk begrip niet te bevatten.

 

Bidden verandert G'd niet van gedachten. Hooguit komt er een verandering in uitvoering van dingen. Door bidden wordt je er meer en meer van bewust dat je totaal afhankelijk bent van G'd

 

Omdat G'd niet te bevatten is, en Hij zich niet laat bevatten in een beeld, is het zondig om te zeggen dat G'd mens is geworden. Er is iets van gemaakt dat wel te vatten is, terwijl G'd niet te vatten is. Hij is verheven. Niet te bevatten. Er staat trouwens geschreven dat G'd geen mens is. Hos. 11:9 "Want Ik ben G'd en geen mens, heilig in uw midden" en Num. 23:19 "G'd is geen man, dat Hij liegen zou; of een mensenkind, dat Hij berouw zou hebben." 

 

 

De Thora.

 

De Thora zijn de gedachten van G'd omgezet in een concept dat we als mens kunnen begrijpen. Het is een concept uit een 'andere wereld', uit een andere realiteit, waar we door de Thora een kijkje in krijgen. De Thora brengt tot uitdrukking wat daar is. Alle geboden, instructies en principes vertellen er iets over.

 

G'ds denken is ook iets van G'd zelf, een onderdeel van G'd zelf. Door over G'ds geboden na te denken (en te doen) raken we G'd aan (ook al is het 'op afstand'). Als je bijvoorbeeld een koning omhelst die dertig overjassen aan heeft, omhels je hem toch ondanks dat er tussen jou en de koning nog 30 jassen zitten. Zo 'omhelzen' we als het ware G'd door na te denken over de gedachten van G'd door Zijn gedachten te bestuderen en Zijn instructies te doen.

 

De Mondelinge Thora gaat over het 'gedachteproces' van G'd. Hoe G'd denkt over het uitvoeren van de Thora instructies in de huidige levenssituatie. Het nadenken daarover is daarom zo belangrijk.

 

De mens is een onderdeel geworden in het uitvoeren van de Thora in deze wereld. De Thora is niet in de hemel  (Deut. 30:12 "Het is niet in de hemel, zodat gij zoudt moeten zeggen: Wie zal opstijgen ten hemel, het voor ons halen, en het ons doen horen opdat wij het volbrengen?"). De interpretatie van de geboden heeft G'd in handen van de mens gegeven, in de handen van een bevoegde autoriteit (Ex. 18:25 Onder geheel IsraŽl koos Moshť flinke mannen en stelde hen aan als hoofden over het volk, oversten van duizend, oversten van honderd, oversten van vijftig en oversten van tien. 26 Dezen spraken te allen tijde recht onder het volk; de moeilijke zaken brachten zij tot Moshť , maar alle kleine zaken berechtten zij zelf., Deut. 17: 8 Wanneer een zaak voor u te moeilijk is om daarin uitspraak te doen, in geval van bloedschuld, geschil of lichamelijk letsel (aanleidingen tot rechtsgedingen in uw steden) dan zult gij u begeven naar de plaats die de Eeuwige, uw G'd, verkiezen zal; 9 gij zult gaan tot de levitische priesters en tot de rechter, die er dan wezen zal, en hen raadplegen; zij zullen u hun rechterlijke uitspraak aanzeggen. 10 En gij zult handelen naar de uitspraak, die zij u aanzeggen ter plaatse die de Eeuwige verkiezen zal; gij zult nauwgezet doen naar alles, waarvan zij u onderrichten. 11 Naar het onderricht dat zij u geven, en naar de beslissing die zij u bekendmaken, zult gij handelen; gij zult van de uitspraak die zij u aanzeggen, niet afwijken naar rechts of naar links.). Het proces van interpreteren is ook een vorm van creŽren. Ook daarin is de mens een partner van G'd.

 

De mens, de betreffende autoriteit, heeft de interpretatie in handen gekregen. Naast de schriftelijke Thora heeft Moshť ook de Mondelinge Thora op Sinai gekregen, de manier/methode om te bepalen hoe de Thora instructies vandaag toe te passen. Hoe bijvoorbeeld te bepalen hoe de Shabbat gehouden moet worden in de hedendaagse maatschappij met dingen die er vroeger niet waren. Dat gebeurd met een traditie (systeem) dat teruggaat op Mozes. De geschreven Thora kan niet zonder de Mondelinge Thora begrepen en geÔnterpreteerd worden.

 

De Mondelinge Thora  moet mondeling doorgegeven worden om de volgende redenen. Het is al moeilijk om gedachten, en zeker G'ds gedachten sprekend onder woorden te brengen. Daar zit al een beperking in. Je kan niet iets uitspreken exact zoals het in je gedachte is. Het is al moeilijk om die gedachten onder woorden te brengen zoals ze in je gedachten zijn. In het opschrijven ervan zit nog een grotere beperking dan in het uitspreken ervan. Schrijven is meer beperkend dan spreken, dan mondeling iets over brengen.

 

Tussen haakjes. Onder andere om die reden zijn bepaalde gedachten in vorm van een Midrash opgeschreven. De Midrash verteld naast het gewone verhaal iets over het gedachte proces van de schrijver. Er wordt iets meer over gebracht dan dat je gewoon in woorden leest.

 

Een andere reden dat de Mondelinge Thora niet opgeschreven moest worden is vanwege het feit dat als iets opgeschreven is het onderhevig is geworden aan het ontstaan van verschillen in interpretatie van de geschreven tekst.

 

De Mondelinge Thora is op een gegeven moment opgeschreven omdat hij dreigde verloren te gaan. Rabbi Yehuda Hanassi voltooide het werk in 188 van de gewone Jaartelling. Hij overtrad het gebod dat het niet opgeschreven mocht worden. Hij mocht dat omdat anders al deze gegevens, door de verstrooiing verloren zouden gaan wat nog een grotere zonde zou zijn.

 

De Mondelinge Thora onderscheidt het Joodse volk en de Joodse godsdienst van de andere volken en religies. De geschreven Thora wordt ook door andere religies (zoals het christendom) aanvaard, de Mondelinge Thora niet. Als er binnen het Jodendom over de Thora wordt gesproken wordt er de Schriftelijke en Mondelinge Thora tezamen mee bedoeld. Ze zijn niet van elkaar los te maken. Dit kan je ook zien in de (profetische geschriften) in de Tenach zoals de boeken Jeremia, Jesaja, Ezra en DaniŽl. (Jer. 17:20-22 "Hoort het woord van de Eeuwige, gij koningen van Juda en geheel Juda en al gij inwoners van Jeruzalem, die door deze poorten binnenkomt; zo zegt de Eeuwige: Hoedt u ervoor, om uws levens wil, dat gij op de sabbatdag geen last draagt en door de poorten van Jeruzalem binnenbrengt. Ook zult gij op de sabbatdag geen last naar buiten brengen uit uw huizen of enigerlei werk doen; gij zult de sabbatdag heiligen, gelijk Ik aan uw vaderen geboden heb.", Jes. 58:13, 14 "Indien gij niet over de sabbat heenloopt door uw zaken te doen op mijn heilige dag, maar de sabbat een verlustiging noemt, de heilige dag van de Eeuwige van gewicht, en die eert door noch uw gewone bezigheden te doen, noch uw zaken te behartigen, of ijdele taal uit te slaan, dan zult gij u verlustigen in de Eeuwige en Ik zal u doen rijden over de hoogten der aarde en u doen genieten het erfdeel van uw vader Jakob, want de mond van de Eeuwige heeft het gesproken.", Ezra 10:2,3 "Toen nam Sekanja, de zoon van Jechiel, uit de zonen van Elam, het woord en zeide tot Ezra: Wij zijn ontrouw geweest jegens onze God, doordat wij vreemde vrouwen uit de volken des lands hebben gehuwd; desondanks is er nog hoop voor IsraŽl. Laat ons dan nu een verbond sluiten met onze God, dat wij alle vrouwen met de uit haar geboren kinderen zullen wegzenden, volgens de raad van mijn heer en van hen die beven voor het gebod van onze God; en laat er gehandeld worden volgens de wet " Dan.1:8 "DaniŽl nu nam zich voor, zich niet te verontreinigen met de koninklijke spijze of met de wijn die de koning placht te drinken;" In deze gedeelten worden instructies uit de Mondelinge en geschreven tezamen genoemd als geboden van G'd.

 

In dit leven ontwikkeld de mens zich voor de toekomst die hij nu niet kan bevatten. Het is net als met een kind in de baarmoeder. Daar bevindt hij zich tijdelijk om zich te ontwikkelen voor een leven buiten de grenzen van de baarmoeder. Hoe hij zich in de baarmoeder ontwikkeld is van wezenlijk belang voor het leven buiten de baarmoeder. Als hij geboren wordt is zijn leven binnen de begrenzing van de baarmoeder ten einde. Op die manier wordt ook de 'begrenzing van dit leven' bij de dood doorbroken.

 

Door het doen van de Mitswot verbindt een IsraŽliet zich aan G'd, door het doen van de mitswot komt hij dichter bij G'd. De Eeuwige heeft de mitswot gegeven om dichter bij Hem te komen. Toen Hij de Thora gaf, zei Hij als het ware: "Dit zijn de dingen die je dichter bij Mij brengen, voor eeuwig". De Eeuwige wil graag dat de mens vanuit zijn vrije wil aan Zijn verwachtingen voldoet zo schrijft  Rabbijn Hayim Halevy Donin in zijn boek 'To pray as a Jew'. Hij schrijft verder: G'd heeft het kwade in de wereld toegelaten zodat de mens daadwerkelijk een vrije keus heeft in het doen van het kwade of goede.  (zie Deut. 30:15 en 19 "Zie, ik houd u heden het leven en het goede voor, maar ook de dood en het kwade:......neem heden de hemel en de aarde tegen u tot getuigen; het leven en de dood stel ik u voor, de zegen en de vloek; kies dan het leven, opdat gij leeft, gij en uw nageslacht,". Het grootste eerbetoon van de mens aan G'd is dat hij vanuit zijn vrije wil in overeenstemming met G'ds wil leeft. Ieder heeft een vrije wil om G'ds wil te doen of niet. Een mens verlost zichzelf van de zonde door het kwade te laten en voor het goede te kiezen en te doen. Vanuit zijn vrije wil te leven naar G'ds wil.

 

Het doen van de mitswes, het opvolgen van de instructies van de Eeuwige brengt herstel en genezing voor de ziel van een mens. Ps 19:7 "De Thora van de Eeuwige is volmaakt, zij herstelt de ziel" en verder "de getuigenis van de Eeuwige is betrouwbaar, zij schenkt wijsheid aan de onverstandige. 8 De bevelen van de Eeuwige zijn waarachtig, zij verheugen het hart; het gebod van de Eeuwige is louter, het verlicht de ogen."

 

Ieder mens heeft in eigen hand hoe dicht hij of zij nu, en daar uit volgend in de eeuwigheid, in de nabijheid van G'd is. De mate van getrouwheid in het doen van de mitswot is bepalend voor de mate van nabijheid die hij of zij na dit leven bij G'd zal hebben. Als hij in dit leven door het getrouw doen van de mitswot dichtbij G'd leeft, zal hij in de toekomstige wereld in Eeuwigheid dichtbij G'd leven.

 

 

Eretz IsraŽl

 

Het land IsraŽl heeft de Eeuwige tot woonplaats voor zichzelf uitgekozen. Ps. 132:13, 14 ďWant de Eeuwige heeft Sion verkoren, Hij heeft het Zich ter woning begeerd: Dit is mijn rustplaats voor eeuwig, hier zal Ik wonen, want haar heb Ik begeerdĒ.

 

Het land IsraŽl en het volk IsraŽl zijn, volgens de Thora onlosmakelijk met elkaar verbonden. De Thora is de ziel van IsraŽl zo leert Rabbijn Kook. De levengevende woorden van de Eeuwige worden door ons heen geopenbaard, het gaat over in elk aspect van ons leven, Thorazaken, geestelijke zaken en alledaagse, materiŽle dingen. In de Thora staan o.a. bepaalde instructies die alleen maar in IsraŽl worden opgevolgd. Ook daarom hoort het volk in het land IsraŽl thuis. Daarnaast zijn alle geboden er eigenlijk voor bestemd om in IsraŽl uitgevoerd te worden. Het is een mitswe op zich om juist in IsraŽl de Thora te onderhouden. Dat staat in Deut. 6:1 ďDit nu is het gebod, dit zijn de inzettingen en verordeningen, die de Eeuwige, uw God, bevolen heeft u te leren om die na te komen in het land, waarheen gij zult trekken om het in bezit te nemenĒ. Het verlangen om in IsraŽl te wonen om daar volgens de instructies van de Thora te leven komt voort uit de Thora. Het is dus een logisch gevolg dat als het volk IsraŽl hun liefde voor de Eeuwige willen tonen in alles wat ze doen, dat ze in IsraŽl gaan wonen.

 

In de Thora, staat dat het een Mitzwe (goede daad/opdracht) is om in het land IsraŽl te wonen. Het volk van de Eeuwige (IsraŽl) kan dus hun liefde voor de Eeuwige laten zien door in IsraŽl te (gaan) wonen. In Deut. 4:22 staat de opdracht ďmaar gij zult die overtrekken en dat goede land in bezit nemenĒ. Ook in Num 33:53 wordt er zo over gesproken: ďGij zult het land in bezit nemen en daarin wonen, want aan u heb Ik het land gegeven om het in bezit te nemen.Ē
 
Alleen in IsraŽl kan het volk IsraŽl een heilige natie zijn. Een heilige natie betekend immers dat het een natie is die zich aan de Thora houdt. In Deut. 4:22 staat de opdracht  om in Eretz IsraŽl te wonen ďmaar gij zult die overtrekken en dat goede land in bezit nemenĒ Daarnaast staan er in de Thora instructies die alleen in Eretz IsraŽl kunnen worden uitgevoerd. Dus als het volk geheel volgens de instructies van de Eeuwige willen leven kunnen ze dat alleen in IsraŽl doen.

 
 

 

De Shabbat.

 

De Shabbat is als een voorspiegeling van de nu onbevattelijke werkelijkheid van de toekomstige wereld. Op de shabbat kan je er iets van ervaren wat het is om in eeuwigheid in de nabijheid van G'd te leven. Je moet er wel voor openstaan en je er op toeleggen om dat te ervaren.

 

G'd schiep de wereld in zes dagen. De zevende dag was G'd weer 'gestopt' met het scheppen en keek nu hoe de mens vanuit zijn vrije wil er voor koos om G'd te dienen. De eerste daad om nu te laten zien dat de mens er vrijwillig voor koos om de Eeuwige te dienen was om de Shabbat te vieren en te heiligen. Dit gebeurt door middel van de Kiddush. Daarom is de Kiddush van zo'n grote betekenis binnen het Joodse denken. De zes dagen waren zes dagen van creŽren. De zevende dag is een dag, vrij van creŽren. Op de zevende dag heeft G'd rust 'geschapen'.

 

Tijdens de zes werkdagen ben je met dingen bezig waarmee je tot uiting brengt heerschappij over de schepping te hebben. Dat zijn activiteiten waarmee je iets creŽert. De zevende dag onthoud je je ervan om aan te geven dat alle autoriteit van G'd komt. Door (creŽrend) werk laat de mens zien dat hij autoriteit  heeft over de wereld door middel van zijn intellect en vaardigheden. Op de Shabbat onthoud je je van dat soort activiteiten waarmee je autoriteit over de schepping laat zien. Daarom staat er in de Talmud dat het verbreken van de Shabbat hetzelfde is als het aanbidden van afgoden. Het onderhouden van de Shabbat is door HaShem aan IsraŽl gegeven bij de uittocht uit Egypte. Toen liet G'd trouwens heel duidelijk zien welke dag van de week de 7e was omdat er dan geen manna was. Op dat moment liet G'd heel duidelijk zien dat Hij alle autoriteit in handen heeft. Door de Shabbat te vieren erken je dat HaShem inderdaad alle autoriteit heeft. Daarom staat er ook volgens de Thora de doodstraf op het schenden van het Shabbatsgebod. Je geeft namelijk te kennen in het schenden dat G'd niet de Bron, de Schepper is van alles. De G'd die jou je leven heeft gegeven erken je niet. Daardoor mis je je doel in je leven en ontneem je de zin in je bestaan als IsraŽliet. De doodstraf is dan alleen een uitvoering van een feitelijke situatie.

 

Tijdens de zes dagen doe je goed door mitswes actief te doen. Op de Shabbat doe je goed door actief te rusten je van dingen te onthouden. Daardoor kan je op de Shabbat elke seconde met een mitswe bezig zijn gewoon door je van iets te onthouden.

 

 

Video's m.b.t. Jodendom

 

Judaism - The Secret to Jewish Success (in 2 parts) Long Version

 

 

 

 

Bronnen:

13 geloofsgrondslagen:
Siddoer met Nederlandse vertaling, uitgegeven door NIK, http://www.nik.nl 
Artscroll Complete Siddur, http://www.artscroll.com

The Aryeh Kaplan Anthology

 

 

 

Start ] [ Inhoud ]

Voor vragen of opmerkingen over deze website verzenden aan
webmaster@shalom-center.org
Laatst bijgewerkt: 13 augustus 2013