Psalm 135: 8 Hij was het, die de
eerstgeborenen van Egypte sloeg, zowel mens als dier; 9 die tekenen en
wonderen in uw midden zond , Egypte, tegen Farao en al zijn knechten;
Een korte opsomming van de voorjaars feesten die in de
Thora worden genoemd. Een uitgebreidere uitleg vindt je o.a. op de
onderaan genoemde links.
De Voorjaars Feesten
Pesach
/
Feest van de ongezuurde Broden (Lev.23:5-14)
Pesach is een bevrijdingsfeest, bevrijding uit Egypte. Toen
liet HaShem (God) zien dat Hij de enige ware God is. 600.000 mannen waren er getuige van
hoe God hen uit de slavernij van Egypte haalde. Hij liet in de plagen
zien dat de afgoden geen enkele macht haden. Bij de uittocht moest een lam
geslacht worden. Het lam was de belangrijkste afgod van de Egyptenaren. Hij
werd door de Egyptenaren als heilig beschouwd. Het slachten ervan werd als
heiligschennis gezien. Het slachten van het lam met Pesach was voor het Joodse
volk dan ook de ultieme uiting van het feit dat ze geen macht meer toekenden aan deze
Egyptische afgod en niet bang waren voor de Egyptenaren en dat ze hun vertrouwen op de God van Israel alleen zetten.
Het strijken van het bloed van het lam aan de deurposten was een uiting van
vertrouwen op de Eeuwige dat Hij hen, zoals beloofd, hen uit de slavernij van
Egypte zou bevrijden. Pas toen ze hun geloof in God en vertrouwen op God
hadden laten zien alsmede dat ze vrij van angst waren voor de afgoden van
Egypte konden ze bevrijd worden uit Egypte. Pesach is het feest dat het volk Israel en vrij volk
werd, vrij om de Eeuwige te dienen. Dat laatste werd bezegeld met Shavuot bij
de berg Sinai. Vooraf had de Eeuwige laten zien dat Hij de betrouwbare God
was op wie ze konden vertrouwen. Het geloof in de Eeuwige en het vertrouwen op
de Eeuwige was gebaseerd op tastbare feiten. Het is een referentiekader van
wie God voor ons als Joodse volk is. We zeggen daarom. De God die ons uit
Egypte heeft gehaald (ipv bijvoorbeeld, de God die de hemel en aarde heeft
gemaakt). Het is een ontegenzeggelijk feit dat we uit Egypte, uit handen van
het toentertijd strekste wereldmacht, werden bevrijd. Zeshonderduizend man met
hun vrouwen en kinderen waren er fysiek getuige van.
Pesach /De Verjaardag van het Joodse volk
door Immy Vlaming
De vorming van het Joodse volk duurde ongeveer 500 jaar., en is te verdelen in
2 fasen.
Fase 1:Deze fase bestreek 290 jaar en is de fase van onze Patriarchen
en Matriarchen. Zij waren de fysieke en spirituele bouwers van het Joodse volk:
Avraham (geboren in het jaar1948 bce) & Sarah
Isaac( geboren 2048 bce) & Rebecca
Jaacov(2108 bce) & Rachel-Lea.
Deze mensen kenmerkten en onderscheidden zich door de ontdekking en leren
kennen van eén G'd in een wereld van polytheisme/meergodendom. In hun
toewijding aan en leven met de Schepper van hemel en aarde, lieten zij zien
dat de mens was geschapen naar het beeld van G'd,en niet andersom.
Fase 2: Deze fase bestond uit een
periode van 210 jaar in Egypte,en begon in het jaar 2448 bce.
Het Joodse volk bevond zich na de komst van Jaacov en zijn familie (in het
jaar 2332 bce) ,gedurende 94 jaar in een staat van geleidelijke assimilatie
met de Egyptische cultuur.Een cultuur van enorme afgoderij en macht. De
overige 116 jaar verviel het Joodse volk in zware slavernij .Na de dood van
onderkoning Jozef stonden er Egyptische leiders op die Jozef en zijn familie
niet hadden gekend en het Joodse volk niet goed gezind waren. Door de enorme
groei en welvaart van het Joodse volk werden de Egyptenaren bang dat de
Israelieten zich eenmaal zouden keren tegen de Egyptische overheersing en
knechtten hen tot slaven. Door de toewijding van met name de Joodse vrouwen
bleven er kinderen komen. Als de mannen letterlijk doodmoe thuis kwamen hadden
de vrouwen zich met behulp van hun koperen spiegels aantrekkelijk gemaakt voor
hun mannen.Dit feit werd beloont zowel op korte termijn als op de lange:de
vrouwen baarden kinderen en van de koperen spiegels werd later ,ter ere van de
vrouwen,het wasbekken voor de Tabernakel /Mishkan vervaardigd.
Wanhopig door het decreet van de Farao om alle jongetjes te
vermoorden,scheidde Amram(de vader van Mirjam,Aahron en uiteindelijk Moshe)van
zijn vrouw Yocheved. Vele mannen volgden zijn voorbeeld. Mirjam echter klaagde
haar vader aan zei dat hij wreder was dan de Farao. ”De farao gaf het bevel om
alle Joodse jongetjes te doden,maar jij voorkomt de conceptie en geboorte van
alle kinderen.Bovendien volgen anderen jouw voorbeeld omdat jij een leider
bent.” Na het horen van haar kritiek hertrouwde Amram onmiddellijk met zijn
vrouw en de andere Israelitische mannen volgden zijn voorbeeld(sjemot Rabba
1;13)
Maar G'd hoorde Zijn volk en gedurende één jaar liet Hij Zijn grote macht zien
dmv de tien plagen om de Egyptenaren én hun goden ten schande te maken. De
Farao werd door tien plagen vernietigd omdat hij beweerde zelf een god te zijn.
Hij zei:”De Nijl is van mij,die heb ik gemaakt voor mezelf.Daarom strafte G'd
hem met plagen.(Sjemot Rabba 8:2) Iedere plaag vertegenwoordige een afgod,
aanbeden door de Egyptenaren.
De plagen:
1)Bloed
2)Kikkers
3) luizen
Hierin liet G'd Zijn aanwezigheid en macht zien over alles op aarde zoals het
water en de schepselen in het water.
4) wilde dieren
5) Pest
6) builen
Door deze plagen werd G'ds autoriteit zichtbaar over alles wat rondloopt ;over
mens en dier.
7) hagel
8)sprinkhanen
9)duisternis
In deze plagen kwam G'ds macht over alle natuurkrachten tot uiting zoals bv de
dag en de nacht.
10) de dood van de eerstgeborene .
De laatste plaag is de ultieme vergelding: het leed dat de Egyptenaren hadden
veroorzaakt bij het Joodse volk kwam op hun eigen hoofd.Zoals zij de kinderen
van Israel hadden vermoord, zo werden hun kinderen gedood. Zoals zij het
Joodse volk hadden beroofd van hun vrijheid en toekomst ,zo werden zij zelf
vergolden en beroofd van hun kinderen en toekomst. (Middah-keneged-middah=a
turn voor a turn:dit principe is veel terug te vinden in de Tenach zie Ovadja
1:15 “Zoals gij gedaan hebt,zal u gedaan worden,uw daad zal op uw eigen hoofd
terugvallen.”)
Met het oversteken van de Rode Zee,werden de Israelieten gesmeed tot een natie
;een vrije natie.Deze gebeurtenis is het begin van de geschiedenis van het
Joodse volk. Daarom vieren wij ieder jaar,overal ter wereld, Pesach,om deze
ervaring,deze overgang,die diep in onze identiteit ligt verankerd, opnieuw te
ervaren. En om het door te geven aan onze kinderen en kindskinderen. Wij lezen
de Haggada ,dat letterlijk betekend Verhaal/vertelling. Dit verhaal moet een
ieder lezen als was het zijn eígen verhaal,zijn eígen persoonlijke bevrijding.
We erkennen onze wortels als afgodendienaars en slaven ,maar juist en vooral
de unieke transformatie tot één natie onder Hashem. En daarom zijn wij ook
geen volk zoals ieder ander volk.
Op Pesach wordt dus de bevrijding uit de slavernij en de uittocht van Egypte
gevierd. Pesach betekent “voorbijgaan”,(De Doodsengel sloeg de huizen van de
Joden over bij de tiende plaag) en kent nog meerdere benamingen:
-Chag Hamatzot-het feest van de matzot
-Zeman Cheroeteenoe- tijd van onze bevrijding
-Chag Ha'aviev-Het Lentefeest((maart-April=maand Nissan)
Tevens is Pesach verbonden met de landbouw en een oogstfeest nl van de eerste
gerstoogst.
Pesach duurt binnen Israel 7 dagen en buiten Israel 8 dagen.
Pesach kent 3 belangrijke mitzwot/opdrachten:
a)de plicht om -tijdens de seider-matzot te eten
b)het verbod op het eten of in bezit hebben van chameets
c) de plicht om over de uittocht te vertellen
Gebruiken:
Na Poerim,ongeveer een maand voor Pesach,begint men doorgaans met de grote
schoonmaak om het hele huis Chameets -vrij te maken. Chameets is alles wat
gemaakt is van de 5 graansoorten Haver-Gerst-Rogge-Spelt-Tarwe (hgrst).
Als deze graansoorten in contact komen met een vloeistof kunnen zij gaan
fermenteren/gisten en moeten derhalve verwijderd worden vanwege mitswa b,
hierboven genoemd. Chameets staat voor onze verkeerde daden, gedachten en “opgeblazenheid”.
Op de vooravond van de 14e nissan wordt in het huis naar chameets gezocht. Dit
heet Bediekat Chameets. Iemand van het gezin verstopt 10 stukjes chameets bv
brood in het huis en de andere gezinsleden moeten mbv een lichtje /kaarsje/loelav
deze stukjes zoeken. De volgende morgen na het ontbijt worden de laatste
stukjes chameets verbrand en dit heet Bioer Chameets. In het Jiddisch :choomets
battelen -het chameets vernietigen. Op de dag vóór Pesach,14 nissan,dient de
eerstgeboren zoon te vasten als herdenking van de bevrijding van de
eerstgeborenen israelieten uit Egypte=Taaniet Bechoriem
De Seider.
Op de eerste twee avonden(buiten Israel) ,15 en 16 nissan,wordt het verhaal
van slavernij en de uittocht in huiselijk kring verteld aan de hand van de
haggada.De geschiedenis van de haggada gaat terug tot wel ca 100 c.e. Seider
betekent 'orde”of 'volgorde” en bestaat uit een vijftiental onderdelen die elk
een benaming hebben.
Tijdens de seider wordt de seiderschotel gebruikt.Alles op deze schotel heeft
een speciale betekenis.
1) Het Ei: het vlees werd in Egypte geroosterd boven open vuur,vandaar een
geroosterd ei.Het ei symboliseert het speciale offer dat op de 14e nissan in
de Tempel werd gebracht.Tevens is het ei een teken van het Joodse volk:hoe
langer je het kookt of verhit hoe harder het wordt.Zo ook het Joodse volk:hoe
harder het werd verdrukt,des te onverzettelijker het werd.
2) Het gebraden lamsbeentje: symboliseert het Pesach-lam dat de dag vóór de
uittocht werd geslacht om het bloed ervan aan de deurposten te smeren.
3) Bittere kruiden: symboliseren de bitterheid van de slavernij.Bij het eten
van de mierikswortel schieten de tranen je in de ogen;de geplengde tranen van
de slavernij.Het bakje met zout water symboliseren deze tranen.Daar worden de
peterselie of radijs in gedoopt.
4) Charoset :Dit is een mengsel van appel,nootjes,kaneel,wijn of rozijnen.Het
herinnert aan de mortel /specie die de Joodse slaven gebruikten voor de
tichelstenen bij het bouwen van de Egyptische steden.Tevens smaakt het
charoset zoet,de smaak van de bevrijding.
5) De Drie Matsot: bij het hoofd van het gezin liggen drie matsot.Zij nemen de
plaats in van de twee broden (challot) die deel uitmaken van de jom
tov-maaltijd. De derde matse dient voor een speciale zegenspreuk.de 3 matsot
verwijzen naar de drie groepen van het Joodse volk: de Kohaniem(priesters) de
Levieten en de Israelieten. De matsot herinneren aan het 'brood der
ellende',dat de voorouders tijdens hun slavernij te eten kregen,ongerezen
broodkoeken dus snel klaar. Maar zij herinneren ons ook aan de bevrijding uit
Mizraiem/Egypte want na het uitbreken van de tiende plaag moest er zó haastig
vertrokken worden ,dat er geen tijd was om het brooddeeg te laten rijzen.
6) de Vier Bekers Wijn: Men drinkt vier volle bekers wijn(of
druivensap),leunend op de linkerarm als teken van vrijheid:de gemakkelijke
houding van vrije mensen.
De 4 bekers herinneren aan de 4 manieren waarop G'd zich over zijn volk
ontfermde (Sjemot/Ex 6:6,7)
-Ik zal u uitvoeren
-Ik zal u redden
-Ik zal u verlossen
-Ik zal u nemen
Er is nog een vijfde gelofte:”En Ik zal u brengen naar het land...”
Daarom staat er nog een volle beker op tafel ,de beker voor Eliyahoe, de
profeet, die volgens de traditie ter voorbereiding van de komst van de
Mashieach op aarde zal terugkeren.Tijdens dit deel wordt de buitendeur geopend
in afwachting van zijn komst.Vroeger hield men de deur gedurende de hele
seider open,maar in
de Middeleeuwen,toen de Joden vaak in het geheim bijelkaar moesten komen, werd
deze gewoonte afgeschaft uit vrees voor een overval. (De 4 bekers herinneren
ook aan onze onze 4aartsmoeders,de vrouwen door wie het Joodse volk is gebouwd)
Het is de bedoeling om vóór midddernacht de maaltijd te gebruiken. Tijdens de
seider worden er liederen gezongen om de kinderen wakker te houden. Het
stellen van vragen staat tevens centraal en strekt tot aanbeveling. Aan het
eind van de seidermaaltijd wordt het laatste stukje matse gegeten, de Afikoman
dat dessert betekent. Tijdens de seider moet iemand de Afikoman verstoppen en
wie hem vindt (meestal een kind)krijgt een beloning of cadeautje. Hieruit
blijkt dat de seider in grote mate op kinderen is gericht,aangezien de
rabbijjnen uit het Toragebod ' En gij zult het Uw kinderen verhalen”
concluderen dat de kinderen moeten worden geleerd over de betekenis van
Pesach. De maaltijd wordt afgerond met het Birkat Hamazon(dankgebed na de
maaltijd). Daarna volgen het Hallel (psalm 113-118).en ter afsluiting zingt/zegt
men:
LeSjana habaa Biroesjalajim!-Volgend jaar in Jeruzalem!
De Seider is ten einde...Chag Pesach Sameach.
Immy Vlaming,Texel ,12 april 2011/8 nissan 5771
Bronnen;
Aish
hatorah ,a crash course on Pesach
Wegwijs in het Jodendom -Chaim Pearl
Jodendom voor beginners -Lou Evers.
Aanhalingen uit de geschreven Thora met
betrekking tot Pesach.
Leviticus 23:5 “In de eerste maand, op de veertiende der maand, in de
avondschemering, is het Pesach voor de Eeuwige.” 6 En op de vijftiende dag van deze maand is het feest der ongezuurde broden voor de
Eeuwige , zeven dagen zult gij ongezuurde broden eten . 7 Op de eerste
dag zult gij een heilige samenkomst hebben; dan zult gij generlei
slaafse arbeid verrichten. 8 Gij zult de Eeuwige een vuuroffer brengen
gedurende zeven dagen; op de zevende dag zal er een heilige
samenkomst zijn; generlei slaafse arbeid zult gij verrichten. Deut. 16:3b
…zeven dagen zult gij daarbij ongezuurde broden eten, brood der verdrukking,
want overhaast zijt gij uit het land Egypte getrokken; opdat gij al de dagen
uws levens de dag van uw uittocht uit het land Egypte gedenkt. 4 Er zal geen
zuurdeeg bij u aangetroffen worden in uw gehele gebied, zeven dagen lang; …..
8 Zes dagen lang zult gij ongezuurde broden eten en op de zevende dag zal er
een feestelijke vergadering zijn ter ere van de Eeuwige, uw G’d ; dan zult gij
geen werk doen. 9 Zeven weken zult gij
tellen: van dat de sikkel voor het eerst in het staande koren geslagen wordt,
zult gij zeven weken beginnen te tellen. …….. 16-18 Driemaal per jaar zal
ieder die onder u van het mannelijk geslacht is, voor het aangezicht van de
Eeuwige, uw G’d, verschijnen op de plaats die Hij verkiezen zal: op het
feest der ongezuurde broden, op het feest der weken en op het loofhuttenfeest.
Maar hij zal dan niet met lege handen voor het aangezicht dvan de Eeuwige
verschijnen: 17 ieder naar zijn vermogen, naar de zegen die de Eeuwige, uw
G’d, u gegeven heeft. 18 Rechters en opzieners zult gij aanstellen in al de
steden die de Eeuwige , uw G’d, u geven zal, naar uw stammen; zij zullen het
volk berechten met een rechtvaardige rechtspraak.
Deut. 16:1 Neem de maand Abib
in acht en vier het Pascha ter ere van de Eeuwige, uw G’d, want in de maand
Abib heeft de Eeuwige, uw G’d , u in de nacht uit Egypte geleid. 2 Dan zult
gij als Pascha voor de Eeuwige, uw G’d, kleinvee en runderen slachten op de
plaats die de Eeuwige verkiezen zal om zijn naam daar te doen wonen. 3 Gij
zult daarbij geen gezuurd brood eten……..4 Er zal geen zuurdeeg bij u
aangetroffen worden in uw gehele gebied, zeven dagen lang; en van het vlees,
dat gij in de avond op de eerste dag slacht, zal niets de nacht overblijven
tot de morgen. 5 Gij zult het Pascha niet mogen slachten in een der steden,
die de Eeuwige, uw G’d, u geven zal. 6 Maar op de plaats die de Eeuwige, uw
G’d, verkiezen zal om zijn naam daar te doen wonen, zult gij het Pascha
slachten , tegen de avond, als de zon ondergaat , op het tijdstip van uw
uittocht uit Egypte. 7 Gij zult het koken en het eten op de plaats die de
Eeuwige, uw G’d, verkiezen zal ; dan zult gij in de morgen de terugreis
aanvaarden en naar uw tenten gaan.
Num.9:9 Toen sprak de Eeuwige tot Mozes : 10 Spreek tot de
Israëlieten: wanneer iemand onrein is door aanraking van een lijk of op een
verre reis is, (het geldt zowel voor u als voor uw nageslacht) dan zal hij
toch van de Eeuwige Pascha vieren. 11 In de tweede maand, op de veertiende
dag , in de avondschemering, zal men het vieren , met ongezuurde broden en
bittere kruiden zal men het eten. 12 Men zal niets ervan laten overblijven
tot de volgende morgen, en geen been eraan breken; geheel volgens de inzetting
van het Pascha zal men het vieren. 13 Maar de man, die rein is, en niet op
reis, en nalaat het Pascha te vieren , die zal uitgeroeid worden uit zijn
volksgenoten, omdat hij op de daarvoor bepaalde tijd de offergave van de
Eeuwige niet heeft gebracht; die man zal zijn zonde dragen. 14 Wanneer bij u
een vreemdeling vertoeft , die de Eeuwige het Pascha vieren wil , dan moet hij
het vieren naar de inzetting van het Pascha en de verordeningen, die daarop
betrekking hebben. Enerlei inzetting zal voor u gelden, zowel voor de
vreemdeling als voor de in het land geborene.
112. Vier de verplichte feesten;
Pesach, Shavuot en Sukkot (Ex. 23:14) (positief).
113. Verblijd/verheug je op de
feesten (Deut. 16:14) (CCA 21).
114. Verschijn in de
Tempel op de feesten (Deut. 16:16) (positief).
115. Verwijder alle gist (chamets)
op de vooravond van Pesach uit je huis (Ex. 12:15) (CCA 22).
116. Rust op de 1e dag van de
Pesach (Ex. 12:16; Lev. 23:7) (CCA 25).
117. Werk niet (doe geen
melacha) op de 1e dag van de Pesach (Ex. 12:16; Lev. 23:6-7) (CCN 147).
118. Rust op de 7e dag van de
Pesach (Ex. 12:16; Lev. 23:8) (CCA 27).
119. Werk niet (doe geen
melacha) op de 7e dag van de Pesach (Ex. 12:16; Lev. 23:8) (CCN 148).
120. Eet ongezuurde broden (matses)
op de 1e avond van Pesach (Ex. 12:18) (CCA 23).
121. Er mag geen gist (chamets)
in je bezit zijn tijdens alle dagen Pesach. Dit geldt voor iedere Israëliet.
(Ex. 12:19) (CCN 3).
122. Eet tijdens Pesach geen voedsel wat gist (chamets) bevat (Ex. 12:20) (CCN
5).
123. Eet tijdens Pesach geen gist (chamets) (Ex. 13:3) (CCN 4).
124. De gist (chamets) mag tijdens Pesach
niet in iemands huis aanwezig zijn Ex. 13:7) (CCN 2).
125. Vertel tijdens de eerste avond van
Pesach over de uittocht uit Egypte en spreek er met elkaar
over (Ex. 13:8) (CCA
24).
126. Eet geen gist (chamets) na de middag van de 14e
Nissan (Deut. 16:3) (CCN 104).
127. Tel de 49 dagen vanaf het
oogsten van de Omer (eerste schoof van de gerste oogst) (tijdens Pesach) tot
Shavuot (Wekenfeest) (Lev. 23:15) (CCA 26).
Een zeer aanbevelenswaardig boek (in engels) over Pesach met
achtergronden uit Talmud en Midrash is:
Let My Nation Go, The Story
of the Exodus of the Jewish Nation from Egyptian Bondage, geschreven door
Josef Deutsch
The story of the Exodus of the Jewish people from Egyptian bondage is one of
the most spectacular in the history of the world, and also one of the most
important. It is the cornerstone of Judaism, the event memorialized by so many
mitzvos and prayers. A large part of the Chumash is devoted to retelling the
story of the Exodus, as well as innumerable passages in the Talmud, Midrash
and the commentaries. Let My Nation Go takes most of the information from
these sources and weaves it into one continuous narrative full of vivid images
and high drama.
(404 Pages)
Op
Shavuot
wordt er
gedacht aan het feit dat ongeveer 3000 jaar geleden, G’d de TThora (Geschreven
en Mondelinge) heeft gegeven aan het volk Israël op de berg Sinai, zie Exodus
32. De instelling van hetst wordt beschreven in. Leviticus
23: 15 Dan zult gij tellen van de dag na de sabbat, van de dag waarop gij de
garve van het beweegoffer gebracht hebt: zeven volle weken zullen het zijn;
16 tot de dag na de zevende sabbat zult gij tellen, vijftig dagen; dan zult
gij een nieuw spijsoffer de Eeuwige brengen. 17 Uit uw woonplaatsen zult gij
twee beweegbroden meebrengen; uit twee tienden efa fijn meel zullen zij
bereid worden , gezuurd zullen zij gebakken worden, eerstelingen voor de
Eeuwige. 18 Bij het brood zult gij zeven gave eenjarige schapen offeren en
een jonge stier en twee rammen; zij zullen een brandoffer voor de Eeuwige
zijn, met de bijbehorende spijsoffers en plengoffers, een vuuroffer tot
een liefelijke reuk voor de Eeuwige. 19 Dan zult gij een geitebok ten
zondoffer, en twee eenjarige schapen ten vredeoffer bereiden. 20 En de
priester zal ze bewegen, bij het brood der eerstelingen, als beweegoffer voor
het aangezicht van de Eeuwige bij de twee schapen : zij zullen de Eeuwige
heilig zijn, zij zijn voor de priester. 21 Op deze zelfde dag zult gij een
oproep doen uitgaan, gij zult een heilige samenkomst hebben, generlei
slaafse arbeid zult gij verrichten; het is een altoosdurende inzetting,
in al uw woonplaatsen, voor uw geslachten. 22 Wanneer gij de
oogst van uw land binnenhaalt , dan zult gij de rand van uw veld bij uw oogst
niet geheel afmaaien, en wat van uw oogst is blijven liggen, zult gij niet
oplezen ; dat zult gij voor de arme en de vreemdeling laten liggen: Ik ben de
Eeuwige, uw G’d.
Deuternomium 16:9 Zeven weken zult gij tellen: van dat de sikkel voor het
eerst in het staande koren geslagen wordt, zult gij zeven weken beginnen te
tellen. 10 Dan zult gij het feest der weken vieren ter ere van de Eeuwige,
uw G’d, naar de mate van de gaven, die gij vrijwillig geven zult,
naar dat de Eeuwige, uw G’d, u gezegend heeft ; 11 gij zult u
verheugenvoor het aangezicht van de Eeuwige, uw G’d, gij met uw
zoon en uw dochter , uw dienstknecht en uw dienstmaagd, met de Leviet , die
binnen uw poorten woont, en met de vreemdeling, de wees en de weduwe, die in
uw midden zijn, op de plaats die de Eeuwige, uw G’d , verkiezen zal om zijn
naam daar te doen wonen. 12 Gij zult gedenken, dat gij een dienstknecht
geweest zijt in Egypte en gij zult deze inzettingen naarstig onderhouden.
Deut 26. spreekt over het feest en
de gebruiken: 1 Wanneer gij komt in het land, dat de Eeuwige, uw G’d, u ten
erfdeel geven zal en gij het in bezit neemt en daarin woont , 2 dan zult
gij van de eerstelingen van alle vruchten van de bodem, die gij zult inzamelen
van het land, dat de Eeuwige, uw G’d , u geven zal, nemen, en in een mand doen
en naar de plaats gaan, die de Eeuwige, uw G’d, verkiezen zal om daar zijn
naam te doen wonen. 3 En gekomen bij de priester, die er dan wezen zal,
zult gij tot hem zeggen: Ik verklaar heden voor de Eeuwige, uw G’d, dat ik
gekomen ben in het land, waarvan de Eeuwige aan onze vaderen gezworen heeft ,
dat Hij het ons zou geven. 4 Dan zal de priester de mand van u aannemen en
die voor het altaar van de Eeuwige , uw G’d, zetten. 5 Daarna zult gij
voor het aangezicht van de Eeuwige, uw G’d, betuigen: Een zwervende
Arameeer was mijn vader; hij trok met weinige mannen naar Egypte en verbleef
daar als vreemdeling, maar werd er tot een groot , machtig en talrijk volk. 6
Toen de Egyptenaren ons mishandelden en verdrukten en ons harde slavenarbeid
oplegden, 7 riepen wij tot de Eeuwige, de G’d van onze vaderen, en de
Eeuwige hoorde onze stem en zag onze ellende, moeite en verdrukking . 8
Toen leidde ons de Eeuwige uit Egypte met een sterke hand, een uitgestrekte
arm en grote verschrikking, door tekenen en wonderen; 9 Hij bracht ons naar
deze plaats en gaf ons dit land, een land, vloeiende van melk en honig. 10
En nu, zie, ik breng de eerstelingen van de vrucht van het land, dat Gij, de
Eeuwige mij gegeven hebt. Gij zult ze neerzetten voor het aangezicht van
de Eeuwige, uw G’d; gij zult u voor het aangezicht van de Eeuwige, uw G’d,
neerbuigen, 11 en gij zult u verheugen over al het goede dat de
Eeuwige, uw G’d, u en uw huis gegeven heeft: gij, de Leviet en de
vreemdeling, die in uw midden is. 12 Wanneer gij in het derde jaar, het
jaar der tienden, gereed gekomen zult zijn met het afzonderen van alle tienden
uit uw opbrengst, dan zult gij geven aan de Leviet, de vreemdeling, de wees en
de weduwe, opdat zij eten en zich verzadigen in uw steden. 13 En gij zult
voor het aangezicht van de Eeuwige, uw G’d, zeggen: Ik heb het heilige uit het
huis weggedaan; ook heb ik dat gegeven aan de Leviet, de vreemdeling, de wees
en de weduwe, geheel overeenkomstig het gebod, dat Gij mij gegeven hebt. Ik
heb geen uwer geboden overtreden of vergeten; 14 in mijn rouw heb ik daarvan
niet gegeten , noch daarvan iets weggedaan, terwijl ik onrein was, noch iets
daarvan aan een dode gegeven; ik heb geluisterd naar de stem van de Eeuwige,
mijn G’d, ik heb gedaan naar alles wat Gij ons geboden hebt. 15 Zie neder
uit uw heilige woning, uit de hemel, en zegen uw volk Israël en het land, dat
Gij ons gegeven hebt (zoals Gij onze vaderen onder ede beloofd hebt) een
land, vloeiende van melk en honig. 16 Heden beveelt u de Eeuwige, uw G’d ,
deze inzettingen en verordeningen na te komen; onderhoud ze dan naarstig met
geheel uw hart en geheel uw ziel. 17 Gij hebt heden van de Eeuwige het woord
aanvaard , dat Hij u tot een G’d zal zijn, en dat gij in zijn wegen wandelen
moet, zijn inzettingen, geboden en verordeningen onderhouden en naar zijn stem
luisteren. 18 En de Eeuwige heeft heden van u het woord aanvaard , dat gij
zijn eigen volk zult zijn, zoals Hij u gezegd heeft, en dat gij al zijn
geboden zult onderhouden. 19 Dan zal Hij u verheffen tot een lof, een
naam en een sieraad, boven alle volken die Hij geschapen heeft en dan zult gij
een volk zijn, geheiligd aan de Eeuwige, uw G’d, zoals Hij gezegd heeft.
Dit feest is één van
de drie pelgrimsfeesten, waarop de mannen van het volk voor G’d moeten
verschijnen (Ex.23:17, 34:23, Deut.16:16).Tijdens het Wekenfeest wordt in de
synagoge uit het boek Ruth gelezen. Het verhaal van Ruth speelt zich af
in de tijd van de tarweoogst, in het voorjaar, rond het Wekenfeest. Ruth
zegt;'U G’d is mijn G’d' dat willen veel gelovigen nog wel zeggen, maar Ruth
zegt ook;' Uw volk is mijn volk' (Ruth 1:16) een verwijzing van het
erbij komen van niet-joden bij Israël. (zie ook Jes. 1:14 "Want de Eeuwige zal Zich over Jakob ontfermen en nog zal Hij Israël
verkiezen en ze op hun eigen bodem doen wonen; dan zal de vreemdeling zich bij
hen aansluiten en men zal zich voegen bij het huis van Jakob."
Bij de Sinai kreeg het volk de Thora, dat maakte
hen tot 'volk van de Eeuwige'. Ze maakte daar hetzelfde mee als Ruth meemaakte
toen ze zich aansloot bij het volk Israël. Ze gingen leven in overeenstemming
met de Thora.
Volgens de geschiedenis viel in
het jaar van de uittocht de uittocht op donderdag. Dus Shavuot viel op vrijdag.
De thora zelf werd echter op shabbat gegeven. Waarom dan feest terwijl de
Thora pas een dag later werd gegeven. De Joodse wijzen leren dat er feest
gevierd werd omdat het volk toen bereid was om de Thora te ontvangen. Dat is
een belangrijker moment dan de 'technische daad' van ontvangen.
Traditie / Gebruiken
De Joodse wijzen vergelijken de gebeurtenis van de wetgeving op de Sinai een
soort huwelijkssluiting tussen de Eeuwige en het volk Israël.Bij de
Sinai kregen ze de instructies van G’d om zich voor de bruiloft klaar te maken
zoals een bruid zich klaarmaakt voor de bruidegom. De Thora is een soort
bruidsschat aan Zijn volk. Het is tevens een ‘geestelijke paraplu’. Gehoorzaam
aan G’d, dan veilig.
Deut. 26:10 Hij zeide: Zie, Ik
sluit een verbond; in het bijzijn van uw gehele volk zal Ik wonderen doen,
zoals niet gewrocht zijn op de gehele aarde en bij al de volken; het gehele
volk, in welks midden gij zijt, zal het werk van de Eeuwige zien , want
ontzagwekkend is wat Ik met u doe. 11 Onderhoud wat Ik u heden gebied . Zie,
voor u uit verdrijf Ik de Amoriet, de Kanaaniet, de Hethiet, de Perizziet , de
Chiwwiet en de Jebusiet. 12 Neem u in acht, dat gij geen verbond sluit met
de inwoners van het land, waarheen gij gaat, opdat zij niet tot een valstrik
in uw midden worden. 13 Integendeel, hun altaren zult gij omverhalen , hun
gewijde stenen verbrijzelen en hun gewijde palen omhouwen. 14 Want gij zult
u niet nederbuigen voor een andere god, immers de Eeuwige, wiens naam
Naijverige is, is een naijverig G’d.
Een van de gebruiken binnen het Jodendom is tegenwoordig dat ze tijdens
het Shavuot feest veel melk, kaas en boter producten eten. Deze producten
smelten makkelijk en verspreiden zich makkelijk door het lichaam. De gedachte
erachter is bij hun dat G’ds Thora (G’ds instructies) als het ware zo door het
lichaam moet stromen.
Tijdens de nacht van Shavuot wordt er heel de
nacht door de mannen thorastudie gedaan. Dit als 'tikoen' herstel voor het
feit dat het volk Israël lag te slapen toen HaShem bij Sinai verscheen om ze
de Thora te geven. O.a. het boek Ruth wordt dan bestudeert en allerlei
onderwerpen die o.m. te maken hebben met het aansluiten van de 'geer'(heiden) bij
het volk Israël.
112. Vier de verplichte feesten;
Pesach, Shavuot en Sukkot (Ex. 23:14) (positief).
113. Verblijd/verheug je op de
feesten (Deut. 16:14) (CCA 21).
114. Verschijn in de
Tempel op de feesten (Deut. 16:16) (positief).
127. Tel de 49 dagen vanaf het
oogsten van de Omer (eerste schoof van de gerste oogst) (tijdens Pesach) tot
Shavuot (Wekenfeest) (Lev. 23:15) (CCA 26).
128. Rust op Shavuot (Lev. 23:21)
(CCA 28).
129. Werk niet (doe geen
melacha) op de Shavuot (Lev. 23:21) (CCN 149).
Een zeer aanbevelenswaardig boek (in engels) over Shavuot met
achtergronden uit Talmud en Midrash is:
Let My Nation Serve me,
Marching Toward Sinai and Receiving the Torah, geschreven door Josef Deutsch
Yosef Deutsch's previous bestseller Let My Nation Live earned a
following of avid readers eager to experience more great moments in Jewish
history - moments that impact on us forever. With the expertise of a scholar
and the pen of a novelist, he recreates the scenes and emotional climate of
the era, shedding light on stories we've heard before, but never understood as
a reality.
Let My Nation Serve Me recounts the most important episode in Jewish history:
the drama and exhilaration of Mattan Torah come alive, drawing us to Mount
Sinai where we can visualize Moshe, Aharon, Miriam, and other Biblical figures
as though they stood before us. Basing his narrative on the Talmud, midrashim
and commentaries, the author weaves a vivid tapestry that portrays the Jews'
desert life and the singular event of Revelation as never before.
We view the Sea of Reeds in its eerie calm, the day after the drowning of the
Egyptian army; experience the bloodthirsty attack of Amalek; see the Heavenly
tumult and hear the Ten Commandments; despair as the Golden Calf rises to
ensnare the Jewish people in sin; and finally, relive unbounded joy and
thankfulness when Divine forgiveness gives us back the Tablets of the Law, our
lives and our future as His People. This is more than a story. Let My Nation
Serve Me is a trip back in time, when the Jewish nation was forged in the
desert -- and we are there.
Based on Talmudic and Midrashic sources.(405 Pages)
Op
Shavuot
