|
|
|
|
Een korte opsomming van de feesten die in Leviticus 23 worden genoemd. Een uitgebreidere uitleg vindt je o.a. op de onderaan de pagina's genoemde links.
De Najaarsfeesten
· Inleiding
De feestdagen van de Eeuwige, waarop gij een godsdienstige bijeenkomst moet houden, zijn mijn feesten... Dit zijn de feestdagen van de Eeuwige met de godsdienstige bijeenkomsten, die gij op hun vastgestelde tijden moet vieren. Lev. 23:2b,4.
De feestkalender die G’d gaf (Leviticus 23) bestond uit de volgende feesten:
Rosh HaShanna / Dag van de Bazuin (Yom HaTruah) (Lev.23:24,25) · Grote verzoendag (Yom Kippoer) (Lev.23:27-32) · Loofhutten Feest (Succot) (Lev.23:34-43) · Grote Vergadering (Shmini Atzeret) Klik hier voor de begindagen van de feesten
De Najaarsfeesten:
· Rosh HaShannah (Dag van de Bazuin)
Leviticus 23:23-25 En de Eeuwige sprak tot Mozes: Spreek tot de Israëlieten: In de zevende maand, op de eerste der maand, zult gij een rustdag hebben, aangekondigd door bazuingeschal, een heilige samenkomst. Generlei slaafse arbeid zult gij verrichten en gij zult de Eeuwige een vuuroffer brengen. Samen met het 2e najaarsfeest Yom Kippur is het Feest van de bazuin zijn deze feesten de heiligste dagen van het joodse jaar. Tussen het Feest van de Bazuin en Yom Kippur (Grote verzoendag) zijn 10 dagen. Deze 10 dagen worden 'de verschrikkelijke dagen' of 'de Tien dagen van berouw' genoemd. Rosh HaShannah is een inleiding op de komende Grote Verzoendag. In de Joodse geschiedenis heeft zij de betekenis gekregen van bekering (‘tsjoeva’). Het is een dag van oordeel door G’d. Het is en ernstige dag. Vanwege deze ernst wordt het Hallel (Ps 113-118) niet uitgesproken (zoasdat bij de andere feestdagen gebeurd).
Ps 27
1 Van David.
Eeuwige, wil ik zoeken, De dagen voor Rosh HaShanna (minimaal 4) worden er 's morgens voor het ochtend gebed 'slichot' uitgesproken. In deze slichot zijn de 13 atributen van G'ds barmhartigheid verwerkt. Op RosHaShanna besluit G'd, volgens de Joodse traditie hoe het komende jaar zal zijn. Op Grote Verzoendag wordt dit besluit 'verzegeld'. In de 10 dagen heeft men nog de tijd berouw te hebben (als er dingen niet in orde zijn). Als er Teshuva wordt gedaan (er bekering plaatsvindt) verandert G'd zijn besluit nog over het komende jaar. De 10 dagen tussen Rosh HaShanna en Yom Kippoer worden de 10 verschrikkelijke dagen genoemd. Op de grote Verzoendag wordt verzoening gedaan over alles wat tussen jou en G’d in staat en waarvan je je hebt bekeert. Ook de profeten gebruikten deze dag om periode van berouw aan te kondigen. Ze grepen deze dag aan om hun oproep tot bekering krachtiger dan ooit te laten klinken. Een voorbeeld is Joël (Hfd.2:15-19). Evenals de andere feesten is ook Rosh HaShanna, Dag van het Bazuingeklank een herinnering aan de uittocht uit Egypte. Bij het vertrek uit Egypte werd volgens de overlevering op de Shofar geblazen. De datum waarop het gevierd wordt is de eerste van de zevende maand: 1 Tishri (dat valt in september/oktober).
De Shofar Het blazen van de shofar is een ernstige gebeurtenis. De dag wordt ook wel 'jom teroeah', 'dag van het blazen' genoemd. Teroeah betekent een heel bijzonder manier van blazen op de shofar. Deze manier bestaat uit afwisselend lange en korte stoten en wordt al voorgeschreven in de Thora. Het betekent; laat het volk zich verzamelen voor de strijd, of voor een heilige samenkomst waarin dingen op orde gebracht worden.
Gebruiken: Men wenst elkaar ‘sjana tova we-gmar chatima tova’, gelukkig nieuwjaar met een goede handtekening tot slot. Shana tova, gelukkig nieuwjaar wenst men elkaar na Yom Kippur. Dit De wereld is op deze dag geschapen zijn. We vieren dus de 'verjaardag' van de wereld. Er wordt stilgestaan bij de schepping. Volgens de culturele kalender begint dan het nieuwe jaar. (In de bijbelse kalender is deze maand echter de zevende maand.) De wisseling van het jaartal valt wel op deze dag. Zie Exodus 34:22 Het feest der weken, der eerstelingen van de tarweoogst, zult gij vieren, en het feest der inzameling bij de wisseling des jaars. Op deze dag eten de mensen stukjes appel met honing en ander zoete dingen om zo de wens van "een zoet nieuwjaar" uit te spreken. Men serveert op deze dag ook graag vis met de kop er nog aan. (zie voor achterliggende gedachte Deut.28:13) In de joodse traditie is het de gewoonte om op deze dag in het wit gekleed te gaan, de achterliggende gedachte is te vinden in Jes.1:18. In het jodendom bestaat verder het gebruik om zich op deze dag, als teken van bekering “tesjoeva’’ , onder te dompelen in water, dat symboliseert de reiniging van zonden.
Kaporos and Tashlich in Israel
Klik hier voor de Shofar uitleg
· Yom Kipoer / Grote Verzoendag
Leviticus 23:26-32 En de Eeuwige sprak tot Mozes: maar op de tiende van die zevende maand is de Verzoendag; een heilige samenkomst zult gij hebben en gij zult u verootmoedigen en de Eeuwige een vuuroffer brengen. Op die dag zult gij generlei arbeid verrichten, want het is de Verzoendag, om over u verzoening te doen voor het aangezicht van de Eeuwige, uw G’d. Want ieder die zich op die dag niet zal verootmoedigen, zal uitgeroeid worden uit zijn volksgenoten. Ieder die enige arbeid verricht op die dag, zal Ik verdelgen uit het midden van zijn volk. Generlei arbeid zult gij verrichten: het is een altoosdurende inzetting voor uw geslachten, in al uw woonplaatsen. Het zal u een volkomen sabbat zijn en gij zult u verootmoedigen. Op de negende van de maand, des avonds, van avond tot avond, zult gij uw sabbat vieren. Leviticus 16:1 ….. 5-10 En van de vergadering der Israëlieten zal hij twee geitenbokken ten zondoffer en een ram ten brandoffer nemen. Dan zal Aäron de stier van zijn eigen zondoffer brengen en verzoening doen voor zich en zijn huis. Hij zal de twee bokken nemen en ze voor het aangezicht van de Eeuwige stellen bij de ingang van de tent der samenkomst, en Aäron zal over de beide bokken het lot werpen; een lot voor de Eeuwige, en een lot voor Azazel. Dan zal Aäron de bok waarop het lot voor de Eeuwige gevallen is, brengen en hem ten zondoffer bereiden. Maar de bok waarop het lot voor Azazel gevallen is, zal men levend voor het aangezicht van de Eeuwige stellen, om daarmee verzoening te doen, door hem voor Azazel de woestijn in te zenden……. 15, 16 Dan zal hij de bok van het zondoffer, voor het volk bestemd, slachten en zijn bloed naar binnen, achter het voorhangsel brengen , en met dat bloed doen, zoals hij met het bloed van de stier gedaan heeft: hij zal het op het verzoendeksel en voor het verzoendeksel sprenkelen. Zo zal hij verzoening doen over het heiligdom om de onreinheden der Israëlieten en om hun overtredingen in al hun zonden; aldus zal hij doen met de tent der samenkomst, die bij hen verblijf houdt te midden van hun onreinheden. …….29-31 Dit zal u tot een altoosdurende inzetting zijn : in de zevende maand op de tiende der maand zult gij u verootmoedigen en generlei werk doen, zomin de geboren Israëliet als de vreemdeling, die in uw midden vertoeft. Want op deze dag zal over u verzoening gedaan worden, om u te reinigen; van al uw zonden zult gij gereinigd worden voor het aangezicht van de Eeuwige. Het zal u een volkomen sabbat zijn en gij zult u verootmoedigen, het is een altoosdurende inzetting.
Ten tijde van de tempel: G’d heeft gezegd hoe er verzoening gedaan moest worden. In de tabernakel was het voorhof, het Heilige en het Heilige der heiligen. In het Heilige der heiligen stond de ark en daar woonde G’d. Niemand mocht daar zomaar naar binnen gaan; als iemand dat toch deed, werd die persoon door G’d gedood. De Grote Verzoendag is de enige dag waarop de hogepriester het Heilige der heiligen binnen mag (Lev.16:12-15). Voor deze gebeurtenis deed hij speciale kleding (witte linnen kleding) aan (Lev. 16:4) en reinigde hij zich. Gereinigd kon hij zo in G'ds aanwezigheid komen. De hogepriester moest eerst een stier offeren voor zichzelf en zijn gezin. In het Heilige der heiligen wordt het bloed van het offer eerst van voor naar achteren (in oostelijke richting) gesprenkeld en daarna nog 7x voor het verzoendeksel. Voor de zonde van het volk moeten er 2 geitenbokjes geslacht worden. Het bloed van het eerste geitje wordt net als het bloed van de stier besprenkeld voor en op het verzoendeksel van de ark. Dit bokje sterft in plaats van de mensen. Het andere geitje is de ‘zondebok’. De hogepriester legt zijn handen op de kop van het dier en hij legt alle zondensmet van zichzelf en het volk op het dier. Daarna wordt het bokje in de woestijn ingebracht en van de berg Azalel (bij de huidige settlement Kedar) geworpen.
NA de verwoesting van de tempel: In het jaar 70 (van de Gewone Jaartelling) werd de 2e tempel verwoest. Zonder tempel kunnen en hoeven er geen offers gebracht worden. De offers waren noodzakelijk bij het naderen van G'd in de Tempel. Zolang er geen Tempel is worden er, als er in de Thora een offer voorgeschreven wordt, in plaats van deze offers, de offers genoemd en wordt er aan liefdadigheidsbestemmingen geld gegeven. Het belangrijkste kenmerk van Yom Kippur is: verootmoedigen envasten. Lev. 23:27-32 en Num. 29:7) Dit is een dag waarop iedereen verplicht is 25 uur niet te eten en te drinken. Tot op de dag van vandaag houden de Joden zich aan deze regel. Zelfs mensen die niet religieus zijn, vasten in meerdere of mindere mate. In Israël is iedereen op deze dag vrij. Kinderen gaan niet naar school; veel mensen brengen een groot gedeelte van de dag door in de synagoge.
Leviticus 23:33-36a En de Eeuwige sprak tot Mozes: Spreek tot de Israëlieten: Op de vijftiende dag van deze zevende maand begint het Loofhuttenfeest voor de Eeuwige, zeven dagen lang. Op de eerste dag zal er een heilige samenkomst zijn; generlei slaafse arbeid zult gij verrichten. 36a Zeven dagen zult gij de Eeuwige een vuuroffer brengen;…… 39-43 Doch op de vijftiende dag van de zevende maand, wanneer gij de opbrengst van uw land inzamelt, zult gij zeven dagen het feest van de Eeuwige vieren; op de eerste dag zal er rust zijn en op de achtste dag zal er rust zijn. Op de eerste dag zult gij vruchten van sierlijke bomen nemen, takken van palmen en twijgen van loofbomen en van beekwilgen, en gij zult vrolijk zijn voor het aangezicht van de Eeuwige, uw G’d, zeven dagen lang. Gij zult het als een feest van de Eeuwige vieren zeven dagen in het jaar, een altoosdurende inzetting voor uw geslachten; in de zevende maand zult gij het vieren. In loofhutten zult gij wonen zeven dagen; allen die in Israël geboren zijn, zullen in loofhutten wonen, opdat uw geslachten weten, dat Ik de Israëlieten in hutten heb doen wonen , toen Ik hen uit het land Egypte leidde : Ik ben de Eeuwige, uw G’d. Deuternomium 16:15-17 Zeven dagen zult gij feest vieren ter ere van de Eeuwige, uw G’d, op de plaats die de Eeuwige verkiezen zal; want de Eeuwige, uw G’d , zal u zegenen in heel uw oogst en in al het werk uwer handen, zodat gij waarlijk vrolijk kunt zijn. Driemaal per jaar zal ieder die onder u van het mannelijk geslacht is, voor het aangezicht van de Eeuwige, uw G’d, verschijnen op de plaats die Hij verkiezen zal: op het feest der ongezuurde broden, op het feest der weken en op het loofhuttenfeest. Maar hij zal dan niet met lege handen voor het aangezicht van de Eeuwige verschijnen: ieder naar zijn vermogen, naar de zegen die de Eeuwige, uw G’d, u gegeven heeft. Het is ook de afronding van het hele oogstseizoen. Loofhuttenfeest begint vijf dagen na Yom Kippur, Grote Verzoendag. Namelijk 15 Tishri (sept./okt.) Tijdens het Loofhuttenfeest moet je je verheugen. Deze opdracht heeft G’d gegeven: "Gij zult vrolijk zijn voor het aangezicht van de Eeuwige Uw G’d, zeven dagen lang." (Lev. 23:40b). In Deut. 16:14-16 wordt het drie keer achter elkaar gezegd. Pelgrimspsalm van degene die optrokken naar Jerusalem om Sukkot te vieren: Psalm 84:1-12 Voor de koorleider. Op de Gittit. Van de Korachieten. Een psalm. Hoe liefelijk zijn uw woningen, o de Eeuwige der heerscharen! Mijn ziel verlangt, ja smacht naar de voorhoven van de Eeuwige; mijn hart en mijn vlees jubelen tot de levende G’d. Zelfs vindt de mus een huis, en de zwaluw een nest voor zich, waar zij haar jongen neerlegt: uw altaren, o de Eeuwige der heerscharen, mijn Koning en mijn G’d. Welzalig zij die in uw huis wonen, zij loven U gestadig. Sela. Welzalig de mensen wier sterkte in U is, in wier hart de gebaande wegen zijn. Als zij trekken door een dal van balsemstruiken, maken zij het tot een oord van bronnen; ook hult de vroege regen het in zegeningen. Zij gaan voort van kracht tot kracht en verschijnen voor G’d in Sion. de Eeuwige, G’d der heerscharen, hoor mijn gebed, neem het ter ore, o G’d van Jakob! Sela. O G’d, ons schild, zie en aanschouw het aangezicht van uw gezalfde. Want een dag in uw voorhoven is beter dan duizend elders; ik wil liever staan aan de drempel van het huis mijns G’ds dan verblijven in de tenten der goddeloosheid. Want de Eeuwige G’d is een zon en schild , de Eeuwige geeft genade en ere; het goede onthoudt Hij niet aan hen die onberispelijk wandelen. de Eeuwige der heerscharen, welzalig de mens die op U vertrouwt. Het is een specifiek feest waar de volken (niet-Joden) bij betrokken zijn.Het bedehuis van HaShem is een bedehuis voor alle volkeren zo staat er in Jesaja 56 in het gedeelte wat gaat over de niet-Jood die zich bij het volk Israël aansluit. De volkeren zullen naar (de Tempel in) Jeruzalem komen om het Loofhuttenfeest te vieren zo hebben de Profeten voorzegd. Zacharia 14:16, 17 Allen, die zijn overgebleven van al de volken, die tegen Jerusalem zijn opgerukt, zullen van jaar tot jaar heentrekken om zich neer te buigen voor de Koning, de Eeuwige der heerscharen, en het Loofhuttenfeest te vieren. Maar wie uit de geslachten der aarde niet naar Jerusalem zal heentrekken om zich voor de Koning, de Eeuwige der heerscharen, neder te buigen, op hem zal geen regen vallen,
De waterceremonie. Tijdens het Loofhuttenfeest werd er water gedragen van de bron van Siloam, onderaan de stad van David, omhoog naar de tempelberg. Elke dag van het feest werd het water rond het tempelgebouw gedragen in een processie. Op de zevende dag zeven keer. Daarna werd het water over het altaar uitgegoten en brak er een vreugdevol gejuich uit. Men zong en danste van vreugde. De achtergrond van deze ceremonie staat in Jesaja 12:1-3. (zie ook het lied; 'Uv shavtem mayim') 1 En gij zult te dien dage zeggen: Ik loof U, de Eeuwige, omdat Gij toornig op mij zijt geweest; uw toorn heeft zich afgewend en Gij vertroost mij.2 Zie, G’d is mijn heil, ik vertrouw en vrees niet, want mijn sterkte en mijn psalm is Adonai de Eeuwige, en Hij is mij tot heil geweest. 3 Dan zult gij met vreugde water scheppen uit de bronnen des heils. 4 En gij zult te dien dage zeggen: Looft de Eeuwige, roept zijn naam aan, maakt onder de volken zijn daden bekend, vermeldt, dat zijn naam verheven is. 5 Psalmzingt de Eeuwige, want Hij heeft grootse dingen gedaan; dit worde bekendgemaakt op de ganse aarde. 6 Juicht en jubelt, inwoners van Sion, want groot in uw midden is de Heilige Israels.
Psalmen 36:8 e.v spreekt er ook over: “7 Hoe kostelijk is uw goedertierenheid, o G’d ; daarom schuilen de mensenkinderen in de schaduw uwer vleugelen (is: onder bedekking van G’d) ; 8 zij laven zich aan het vette van uw huis , Gij drenkt hen met de stroom van uw liefelijkheden. 9 Want bij U is de bron des levens, in uw licht zien wij het licht.
De Loofhut Het bouwen van een loofhut is (evenals alle andere Mitswot) speciaal bestemd voor Israëlieten die in Israël geboren zijn/wonen (Lev. 23:42; in loofhutten zult gij wonen zeven dagen; allen die in Israël geboren zijn, zullen in loofhutten wonen). In de verstrooining is men het dus eigenlijk niet verplicht. Het is ook daarom al een mitswe om als Jood in Israël te gaan wonen, nu het mogelijk is, om deze mitswe uit te voeren. Een loofhut, (hebreeuws; soeka) is een tent van bladeren, 'loof' van de bomen. Het dak van de soeka mag niet helemaal dicht zijn; je moet er de lucht en 's nachts de sterren door heen kunnen zien. De hut moet ook niet al te stevig in elkaar gezet zijn; dat zegt namelijk iets over het vertrouwen op HaShem in de kwetsbaarheid van het bestaan. De loofhut is ook duidelijk een tijdelijk onderkomen. Dat betekent dat het leven een doortocht is. Psalm 27 G’d verbergt ons in de dagen van het kwaad in Zijn hut. Zo wordt een week leven in de soeka er een tastbaar teken van, dat G’d onze schuilplaats is. Psalm 31:1 20, 21 Gij verbergt hen in het verborgene van uw aanschijn voor de samenscholing der mensen; Gij bergt hen in een hut (soeka) voor het getwist der tongen. Geprezen zij de Eeuwige, want Hij heeft mij wonderbare goedertierenheid betoond in de gloed der benauwdheid. …. 24 Weest sterk en uw hart zij onversaagd , gij allen, die op de Eeuwige hoopt.
Gewoonten: Tijdens het Loofhuttenfeest wordt er gelezen uit het boek Prediker, die de tijdelijkheid van ons bestaan afschildert en de nutteloosheid van een leven zonder G’d. Ook wordt vaak psalm 27 gelezen. (vers 4: hut=soeka). Een belangrijk attribuut tijdens Sukkoth, is de Loelav. Deze bestaat uit een tak van een dadelpalm, drie geurende mirtetakken en twee wilgentakjes, plus de etrog (soort citroen). Dat alles staat symbool voor de vruchten die ingezameld zijn; het is tenslotte een oogstfeest. Er zou ook nog een geestelijke betekenis achter de Loelav en de etrog zitten. Het symboliseert soorten mensen: · De Palmtak, heeft een zoete vrucht, maar geurt zelf niet; dat zijn de mensen die bij de letter van de wet leven, kennis, maar hebben geen liefde voor anderen, geen goede daden. · De mirte is wel geurend, maar heeft geen smaak; dat zijn de mensen die goede werken hebben, zonder ware kennis. · De wilgentak heeft geen geur en ook geen smaak; dit zijn de mensen die noch kennis hebben van de Thora, noch goede werken doen, of mensen die allerlei doctrines hebben, maar nooit vrucht dragen. · De etrog (soort citroen) is zoet en smaakt lekker; dit zijn de mensen die kennis van de Thora hebben en goede werken hebben. Een trouwe gelovige, die een leven leeft in wijsheid voor G’d en de mensen. Er wordt gebeden met de takken in de ene hand en de etrog in de andere hand. Ze nemen de loelav ook mee naar de synagoge. Ze zwaaien er mee voor G’d. Een belangrijk aspect van dit feest is dat het een open feest is. Het is uitnodigend. Om mensen uit te nodigen, vrienden en buren en blij te zijn voor het aangezicht van G’d.
Achtergrond en hoe het wordt gevierd
· Shemini Atzeret / Simcha Tora Leviticus 23:36b op de achtste dag zult gij een heilige samenkomst hebben en de Eeuwige een vuuroffer brengen; het is een feest, generlei slaafse arbeid zult gij verrichten. Direct na het Loofhuttenfeest is het Shemini Atzeret. In tegenstelling tot alle andere feesten is Shmini Atzeret een feest zonder andere extra verplichtingen zoals bij de andere feesten dan alleen je verheugen voor God. Op Pesach bijvoorbeeld moet je je onthouden van brood en ander(e) gist (producten). Op Shavuot moet je de hele nacht doorstuderen, op Rosh HaShanna moet je luisteren naar de Shofar en op Sukkoth moet je in een loofhut verblijven. Allemaal onthoudingen die het feestgevoel iets kunnen verminderen. Het wijst op onze Jetzer Hara die altijd hier op aarde ons vreugde vermindert. Het is het meest perfecte feest van het jaar. Het ziet op de toekomende wereld waarin we geen last meer hebben van onze Jetser Hara, onze slechte neiging. Dan pas is onze vreugde voor God perfect..
Simcha Thora oftewel Vreugde der Wet wordt in Israel ook gevierd op Shemini Atzeret. Dat is geen 'bijbels' feest, vandaar dat we er niet uitgebreid bij stil staan. Op deze dag wordt de jaarlijkse cyclus van lezingen uit de Thora afgerond (zie Thora leesrooster). Men leest het slot van Deuteronomium en het begin van Genesis. Op die dag begin je dus weer van voren af aan te lezen. Na de middeleeuwen is deze dag steeds meer een dag geworden van uitzonderlijke vreugde. De mannen dansen met de Thorarollen door de synagoge.
verdere info in Nederlands zie: http://www.chabad.nl/feestdagen/index.htm http://www.hoor-israel.org/Feestdagen/feest-index.htm
Klik hier voor de begindagen van de feesten Chag Sameach !!! |
|
Voor vragen of opmerkingen over deze website verzenden aan
webmaster@shalom-center.org
|